Fontanna Cosmopolis Toruń

Na skwerze Lucjana Broniewicza, tuż za Starym Miastem w Toruniu, co wieczór rozgrywa się spektakl z wodą, światłem i muzyką. Fontanna Cosmopolis to multimedialna instalacja, która zamienia astronomiczne dziedzictwo miasta w pokazowy wodotrysk. Uruchomiona w 2008 roku, nawiązuje wprost do dzieła Mikołaja Kopernika o układzie heliocentrycznym. Wieczorne seanse przyciągają tłumy, bo to coś więcej niż zwykła fontanna.

Kopernik w postaci fontanny – jak to działa

Zamiast klasycznej misy z tryskającą wodą, Cosmopolis to płaska tafla przykryta granitowymi płytami. Na powierzchni wyryte są łacińskie teksty i schemat układu słonecznego – dokładnie taki, jaki Kopernik umieścił na ósmej stronie swojego przełomowego dzieła „De revolutionibus orbium coelestium”.

W granitowej posadzce ukryto 113 dysz wodnych, rozmieszczonych na orbitach sześciu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza i Saturna. Centralna dysza w miejscu Słońca wystrzeliwuje wodę na wysokość 5 metrów, pozostałe sięgają 4,5 metra. Wszystko sterowane elektronicznie, zsynchronizowane z muzyką i kolorowym oświetleniem.

Za dnia fontanna działa spokojnie, tryskając wodą bez większych efektów. W upalne popołudnia dzieci biegają między strumieniami, ochładzając się w rozpylanej wodzie. Prawdziwe show zaczyna się po zmroku.

Wieczorne spektakle z muzyką Dębskiego

Gdy zapada zmrok, fontanna zmienia się w multimedialną scenę. Strumienie wody tańczą w rytm muzyki, podświetlane kolorowymi reflektorami. Każdy seans trwa około 15 minut i powtarza się co pół godziny.

Głównym utworem jest specjalnie skomponowana przez Krzesimira Dębskiego kompozycja „Cosmopolis”. Nagrywali ją muzycy Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej oraz Chór Astrolabium. Muzyka łączy średniowieczne motywy z nowoczesnym brzmieniem, nawiązując do gotyckiej historii miasta i rewolucji naukowej Kopernika.

Oprócz tytułowego utworu w repertuarze pojawiają się też inne kompozycje – od muzyki filmowej z „Love Story” i „Gladiatora”, przez utwory Michała Lorenca, po ścieżkę dźwiękową z gry „Wiedźmin 3: Dziki Gon”. Układ świateł i choreografię wodną przygotował Bogumił Palewicz, ceniony reżyser świateł.

Iluminacja fontanny Cosmopolis zdobyła pierwszą nagrodę w konkursie „Najlepiej oświetlona gmina i miasto 2009” w kategorii oświetlenia wybranej przestrzeni w miastach powyżej 70 tysięcy mieszkańców.

Planetoida Toruń obok fontanny

Tuż przy fontannie stoi nietypowa instalacja – aluminiowa orbita z umieszczoną na niej miniaturą planetoidy. To upamiętnienie planetoidy numer 12999, odkrytej 30 sierpnia 1981 roku przez amerykańskiego astronoma Edwarda Bowella.

Planetoida otrzymała nazwę „Toruń” na wniosek samego odkrywcy – taki przywilej ma tylko osoba, która ją odnalazła. Instalację odsłonięto 19 lutego 2009 roku, w rocznicę urodzin Kopernika i podczas obchodów Międzynarodowego Roku Astronomii. Prawdziwa planetoida krąży między orbitami Marsa i Jowisza, okrążając Słońce w czasie nieco ponad 3,5 roku.

Dla kogo jest ta atrakcja

Fontanna sprawdza się jako punkt programu dla praktycznie każdego. Rodziny z dziećmi przychodzą za dnia, żeby pociechy mogły pobiegać w strumieniach wody. Wieczorne spektakle przyciągają miłośników muzyki klasycznej i nowoczesnych instalacji multimedialnych.

To też wygodny punkt spotkań – skwer jest przestronny, można usiąść na trawie lub ławkach. Wieczorami gromadzą się tu zarówno turyści, jak i mieszkańcy Torunia. Atmosfera zwykle spokojna, rodzinna, choć w weekendy i w szczycie sezonu bywa spory tłok.

Nie każdy jednak wychodzi zachwycony. Zdarza się, że fontanna nie działa zgodnie z harmonogramem – bez muzyki to już tylko podświetlone strumienie wody, co dla osób, które specjalnie przyjechały na pokaz, bywa rozczarowaniem.

Godziny pokazów i sezon działania

Fontanna działa sezonowo, zazwyczaj od połowy kwietnia do końca października. Godziny pokazów zmieniają się w zależności od pory roku i tego, kiedy zapada zmrok – pełen efekt widowiska można docenić dopiero po ciemku.

Orientacyjny harmonogram wygląda tak:

• Kwiecień – czerwiec: pokazy od 20:00 do 24:00
• Lipiec – sierpień: pokazy od 21:00 do 24:00
• Wrzesień – październik: pokazy od 19:00 do 23:00

W każdej godzinie pokazów można obejrzeć kilka utworów muzycznych. Warto sprawdzić aktualny harmonogram przed wizytą, bo terminy mogą się zmieniać z roku na rok. Za dnia fontanna działa w trybie podstawowym, bez efektów świetlno-muzycznych.

Specjalnie na inaugurację fontanny w 2008 roku Krzesimir Dębski skomponował 15,5-minutowy utwór „Cosmopolis”, w którego nagraniu uczestniczyli muzycy Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej.

Jak dojechać i gdzie zaparkować

Fontanna znajduje się na skwerze im. Lucjana Broniewicza, na Plantach między aleją Jana Pawła II, ulicą Fosa Staromiejska i placem Artylerii Polskiej. To dosłownie kilka minut spacerem od Starego Miasta – wychodząc z Rynku Staromiejskiego w stronę Wisły, trzeba przejść przez Plant.

Najbliższe parkingi płatne znajdują się przy ulicy Fosa Staromiejska oraz na placu Artylerii Polskiej. W weekendy i wieczorami podczas pokazów miejsca szybko się zapełniają. Alternatywą jest parking przy Jordankach (centrum handlowo-kulturalnym) – stamtąd około 10-15 minut piechotą.

Komunikacją miejską dojeżdża się autobusami do przystanku „Plac Artylerii Polskiej” lub „Uniwersytet”. Z dworca głównego PKP to około 20 minut spaceru przez centrum miasta.

Ile czasu przeznaczyć i ile to kosztuje

Wstęp na teren fontanny jest bezpłatny. Można przyjść na jeden pokaz (15 minut) albo zostać na dłużej i obejrzeć kilka seansów z różnymi utworami muzycznymi. Większość osób zostaje na 30-60 minut.

Jeśli planuje się wizytę w ramach spaceru po Toruniu, warto uwzględnić fontannę jako punkt wieczornego programu. W okolicy są restauracje i kawiarnie, więc można połączyć pokaz z kolacją. Latem, gdy pokazy zaczynają się dopiero po 21:00, to dobry sposób na zakończenie dnia zwiedzania.

Warto wziąć coś do siedzenia, jeśli planuje się dłuższy pobyt – ławek jest ograniczona liczba, a wiele osób siada po prostu na trawie. W chłodniejsze wieczory przydaje się bluza, bo nad Wisłą bywa wietrznie.