Rynek Staromiejski Toruń

Rynek Staromiejski to serce Torunia – niemal kwadratowy plac o wymiarach 109 na 104 metry, który od ponad siedmiu stuleci pełni rolę głównego punktu miasta. W jego centrum stoi monumentalny gotycki ratusz, wokół ciągną się kolorowe kamienice patrycjuszowskie, a między nimi roi się od kawiarnianych ogródków, turystów i ulicznych muzykantów. To miejsce, gdzie historia spotyka się z codziennym życiem miasta.

Wytyczony w połowie XIII wieku, plac od początku był placem targowym i centrum życia publicznego. Dziś trudno sobie wyobrazić zwiedzanie Torunia bez przejścia przez ten rynek – to naturalna baza wypadowa do eksploracji starówki wpisanej na listę UNESCO.

Historia rynku – od średniowiecznego targu po współczesność

Rynek powstał między 1252 a 1259 rokiem, gdy Toruń rozbudowywał się w kierunku północno-zachodnim. Wcześniej głównym placem miasta było miejsce, gdzie dziś stoi kościół katedralny – dopiero później centrum przesunęło się tu, gdzie jest teraz.

Od XIII wieku plac zapełniał się handlarzami. Poszczególne narożniki miały swoje specjalizacje – południowo-wschodni był targiem warzywnym, gdzie indziej sprzedawano zboże, ryby czy mięso. W centrum placu już w 1259 roku zaczęła powstawać zabudowa śródrynkowa, która z czasem przekształciła się w dzisiejszy ratusz.

Rynek był świadkiem ważnych wydarzeń – ogłaszano tu wyroki, odbywały się publiczne egzekucje na pręgierzu, a w zachodniej części, zwanej placem turniejowym, organizowano turnieje rycerskie i uroczystości miejskie. W 1741 roku plac został wybrukowany. W okresie międzywojennym był głównym węzłem komunikacyjnym – stały tu konne omnibusy, przechodziły linie tramwajowe, a później pojawiły się pierwsze postoje taksówek.

W latach 1891-1902 przez rynek jeździł tramwaj konny – jedna z pierwszych form komunikacji miejskiej w Toruniu.

Co zobaczyć na Rynku Staromiejskim

Największą atrakcją jest oczywiście Ratusz Staromiejski – budowla z przełomu XIII i XIV wieku, która w obecnej formie istnieje od 1391 roku. To jeden z największych ratuszów średniowiecznych w Europie i naprawdę robi wrażenie. Wieża ratusza, pochodząca z 1385 roku, ma 40 metrów wysokości i w sezonie można się na nią wdrapać. Widok na starówkę z góry jest naprawdę fantastyczny – dachówki, kręte uliczki i Wisła w tle.

W ratuszu mieści się Muzeum Okręgowe, które prezentuje sztukę średniowieczną, malarstwo polskie oraz toruńskie rzemiosło. Warto zajrzeć, zwłaszcza jeśli interesuje nas historia miasta i regionu.

Tuż obok ratusza stoi pomnik Mikołaja Kopernika – został odsłonięty ponad 150 lat temu i to jedno z najbardziej fotografowanych miejsc w mieście. Nieco dalej znajdziemy posąg flisaka grającego na skrzypcach, nawiązujący do starej toruńskiej legendy.

Zachodnia pierzeja rynku to prawdziwa mieszanka stylów. Stoi tu neogotycki gmach poczty, kościół Ducha Świętego oraz neorenesansowy Dwór Artusa z 1891 roku. Ten ostatni powstał na miejscu dawnego dworu, w którym podpisano II pokój toruński. Po remoncie odzyskał dawny blask – dziś to Centrum Kultury Dwór Artusa, gdzie odbywają się koncerty i wystawy.

Kamienice z historią

Warto przyjrzeć się poszczególnym kamienicy – niektóre kryją fascynujące historie. Pod numerem 4 przez ponad 600 lat, od 1389 do 2011 roku, działała Apteka Królewska – najstarsza w Europie i druga na świecie nieprzerwanie działająca apteka. Założył ją aptekarz Albert, który przybył z Wrocławia. Kamienicę łatwo rozpoznać po złotym orle na fasadzie.

Kamienica Pod Gwiazdą (numer 35) to jeden z najpiękniejszych przykładów barokowej architektury w Toruniu. Dziś mieści się w niej Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu – ciekawa opcja dla tych, którzy mają już dość gotyku.

Pod numerem 21 działa Hotel Trzy Korony – to najstarszy istniejący hotel w Toruniu, funkcjonujący nieprzerwanie od XV wieku. Gościł tu niejeden znamienity gość, w tym królowa Maria Kazimiera czy car Piotr Wielki.

Na dachu jednej z kamienic przy rynku stoi blaszany kot. Według legendy przed wojną mieszkał tu Józek, właściciel pięknego kota – figura miała upamiętniać to zwierzę.

Pałac Meisnera (numer 7) to dawna rezydencja burmistrza i burgrabiego królewskiego Jakuba Meisnera, zbudowana w 1739 roku w stylu późnego baroku. Pod numerem 33 urodził się Samuel Thomas Soemmerring – wybitny anatom XVIII wieku, uważany za drugiego najsłynniejszego syna Torunia po Koperniku.

Dla kogo jest Rynek Staromiejski

Szczerze mówiąc – dla wszystkich. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do spacerów, lodziarnie i restauracje z ogródkami. Dzieci lubią karmić gołębie i oglądać ulicznych artystów.

Miłośnicy historii i architektury będą w swoim żywiole – gotyk, barok, neorenesans, wszystko w jednym miejscu. Można godzinami chodzić i przyglądać się detalom, szukać ukrytych inskrypcji na fasadach.

Młodzież i studenci (a Toruń to miasto akademickie) traktują rynek jako miejsce spotkań. Wieczorem zapełniają się kluby i puby w okolicznych uliczkach.

Fotografowie mają tu raj – każda pora dnia daje inny nastrój. Wieczorem, gdy zapalają się latarnie i iluminacje na ratuszu, atmosfera jest naprawdę wyjątkowa.

Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd

Sam spacer po rynku jest oczywiście bezpłatny i dostępny przez całą dobę. Plac tętni życiem od rana do późnego wieczora.

Wejście na wieżę ratuszową i do Muzeum Okręgowego:

• Wieża otwarta w sezonie od wtorku do niedzieli
• Bilety do muzeum: normalny około 20-25 zł, ulgowy 15-18 zł (ceny mogą się zmieniać)
• Warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wizytą, bo mogą się różnić w zależności od sezonu

Jak dojechać: Rynek znajduje się w samym centrum starówki. Jeśli przyjeżdżasz pociągiem do Torunia Głównego, masz około 2 km spaceru lub możesz złapać autobus. Z dworca Toruń Miasto jest bliżej – niecały kilometr.

Parking: W ścisłym centrum obowiązuje strefa płatnego parkowania. Najlepiej zostawić auto na jednym z parkingów strzeżonych wokół starówki i przejść się pieszo – to kilka minut spaceru.

Ile czasu przeznaczyć: Sam rynek można obejść w pół godziny, ale to byłaby strata. Warto zarezerwować co najmniej 2-3 godziny, żeby spokojnie zwiedzić ratusz, zajrzeć do którejś z kamienic, usiąść na kawę i poczuć atmosferę miejsca. Jeśli planujesz wizytę w muzeach, dolicz kolejne godziny.

Rynek jako punkt wyjścia do zwiedzania

Z rynku rozchodzą się wąskie, kręte uliczki starówki – Chełmińska, Szeroka, Żeglarska, Szewska. Układ ulic nie jest tu tak regularny jak w typowych średniowiecznych miastach, co wynika z dwufazowego rozwoju Starego Miasta. Można łatwo zabłądzić, ale to właściwie plus – przy okazji odkryjesz ukryte podwórka, małe galerie i ciekawe miejsca poza utartymi szlakami.

W pobliżu rynku znajduje się większość najważniejszych zabytków Torunia – Dom Kopernika, Krzywa Wieża, ruiny zamku krzyżackiego, kościół Mariacki. Wszystko w zasięgu krótkiego spaceru.

Rynek to też miejsce wydarzeń kulturalnych przez cały rok – koncerty, jarmarki, festiwale. Latem praktycznie co weekend coś się dzieje. Warto sprawdzić kalendarz imprez przed przyjazdem.

Toruński rynek jest mniejszy od krakowskiego, ale ma swój unikalny urok – labirynt okolicznych uliczek sprawia, że zwiedzanie staje się małą przygodą.

Wieczorem rynek nabiera szczególnego charakteru. Oświetlony ratusz, światła w oknach kamienic, dźwięki muzyki dobiegające z restauracji – to moment, kiedy Toruń pokazuje swoje najlepsze oblicze. Nie każdy wie, że warto tu wrócić po zmroku, nawet jeśli zwiedzało się to miejsce w ciągu dnia.